به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام و المسلمین مرتضی اسکندری، استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان، شامگاه سهشنبه ۵ اسفندماه در ششمین جلسه از سلسله نشستهای کلامی مدرسه رمضانیه امیرالمؤمنین حضرت علی (علیهالسلام) که در مؤسسه علمی ـ پژوهشی کلامنا برگزار شد، به تبیین ابعاد شخصیتی، علمی، فرهنگی و سیاسی سید رضی، مؤلف نهجالبلاغه پرداخت.
حجت الاسلام والمسلمین اسکندری گفت: سید رضی با نام کامل محمد، کنیه ابوالحسن و ملقب به شریف رضی یا ذوالحسبین، در سال ۳۵۹ هجری قمری در خانوادهای مذهبی و علمی شیعه متولد شد.
وی تصریح کرد: سید رضی از طرف پدر با پنج واسطه به حضرت موسی بن جعفر علیهالسلام میرسید و از طرف مادر نیز نسبی کوتاه و شریف داشت.
وی اظهار داشت: پدر سید رضی، طاهر ذوالنار، مردی بلندآوازه و با شخصیت درخشان بود که مناصبی چون سرپرستی علویها و سادات (نقابت) و مدیریت امور زوار بیتالله الحرام (عمارت حجاج) را برعهده داشت و نقش میانجیگری میان سلاطین آل بویه، خلفای عباسی و حکام مختلف منطقه ایفا میکرد.
استاد حوزه علمیه خراسان خاطر نشان کرد: مادر سید رضی، فاطمه دختر حسین بن احمد، بانویی دانشمند و شاگرد شیخ مفید بود که در تعلیم و تربیت علمی و اخلاقی سید رضی و برادرش سید مرتضی نقش مهمی داشت.
وی ادامه داد:شیخ مفید در کتاب احکامالساع به خاطر دانش و فضل این بانوی بزرگ، به تالیف آثار حقوق زنان و فقهی مبادرت کرده است.
حجت الاسلام والمسلمین اسکندری اظهار داشت: سید رضی از کودکی به همراه برادرش سید مرتضی علوم مختلف از جمله بلاغت، تفسیر، حدیث، فقه و کلام را فرا گرفت و در همان سنین جوانی به تألیف و تصنیف آثار پرداخت.
وی تصریح کرد: مقام ادبی او چنان برجسته بود که حتی خطیب بغدادی اهل سنت در تاریخ بغداد از او ستایش کرده است و اهل ادب و شعر از اشعار او بهره میبردند.
وی ادامه داد:از آثار مهم سید رضی میتوان به تفسیر هوای التعویل اشاره کرد که تنها جلد پنجم آن موجود است و مشتمل بر سوره آلعمران و بخشی از سوره نسا است و روش سید رضی در این تفسیر بررسی آیات ظاهراً مخالف با قواعد ادبی، شرعی و عقاید دینی و ارائه پاسخهای مستدل است.
استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان خاطر نشان کرد: از دیگر آثار فقهی وی میتوان به خلاف الفقها و تعلیق اشاره کرد که در میان علمای شیعه متداول بود و اجازه روایت آن توسط بزرگان مانند شیخ عاملی صادر شده است.
وی ادامه داد: سید رضی جلسات درس حدیث در ری و بغداد داشت و جمعیت زیادی برای شنیدن احادیث او حضور مییافتند.
حجت الاسلام والمسلمین اسکندری گفت: سید رضی در شعر و ادب نیز برجسته بود و برخی شاعران عرب مشهور، از جمله متنوع، از او ایراد میگرفتند.
وی تصریح کرد: صاحب بن عباس، وزیر و دانشمند برجسته، اشعار سید رضی را برای تصحیح و استفاده در ری درخواست کرده بود، آن هم زمانی که سید رضی تنها ۲۶ سال داشت.
استاد حوزه علمیه خراسان افزود: اشعار او در مدح امیرالمؤمنین علیهالسلام و همچنین توصیف مصائب اهل بیت( علیهم السلام) بسیار مشهور است و آثار ادبی و شعری او الهامبخش نسلهای بعدی بوده است.
حجت السلام والمسلمین اسکندری ادامه داد: سید رضی علاوه بر مقام علمی، مناصب کلیدی در دولت آل بویه و خلافت عباسی داشت
وی تصریح کرد:نقابت علویها و سادات: رسیدگی به امور سادات و علویها، تضمین زندگی شرافتمندانه آنان و رسیدگی به تمامی مناصب آنان.دیگری عمارت حجاج: مسئولیت تامین امنیت و رفاه زوار بیتالله الحرام در طول سفرهای حج، برای تمام مذاهب اسلامی شامل شیعه، سنی، زیدی، اسماعیلی و سایر فرقهها ونظارت بر دیوان مظالم: رسیدگی به شکایات مردم، احقاق حقوق مظلومین و نظارت بر کار قضات را بر عهده داشت.
وی اظهار داشت: سید رضی در اشعار خود بارها تأکید کرده بود که خلافت حق مسلم اهل بیت علیهالسلام است، اما در دوره آل بویه مجبور به مدارا با حکام عباسی شد.
نقش سید رضی در گسترش تشیع و فعالیت فرهنگی
استاددروس خارج حوزه علمیه خراسان خاطر نشان کرد: از نیمه دوم قرن چهارم هجری، شیعیان بغداد توانستند فعالیتهای خود را علنی کنند و ذکر «حی علی خیر العمل» در مظنهها و اذانها رایج شد.
وی ادامه داد: مراسم عاشورا و غدیر با حضور گسترده مردم برگزار شد و سید رضی دارالعلمی در بغداد تأسیس کرد که کتابخانه و خزانهای مجهز داشت و کلید آن به طلاب داده میشد تا بدون واسطه، مایحتاج علمی خود را دریافت کنند.
وی اظهار داشت: سید رضی بارها به نجف و کربلا مشرف شد و آخرین اشعار او در کربلا سروده شد که بیانگر عشق و ارادت او به اهل بیت علیهالسلام است و در شعرهای وی به مصائب کربلا و فضائل اهل بیت اشاره شده است.
حجت الاسلام والمسلمین اسکندری گفت: سید رضی در سن ۴۷ سالگی در ششم محرم سال ۴۰۶ هجری قمری درگذشت و ادامه داد که جنازه وی با حضور مردم از طبقات مختلف تشییع شد، اما برادرش سید مرتضی به دلیل شدت اندوه نتوانست در مراسم حضور یابد.
وی تصریح کرد: قبر سید رضی ابتدا در خانهاش در محله کرخ بغداد بود و بعدها به کربلا منتقل شد و منابع تاریخی تأکید کردهاند که قبر او در کربلا مشهور و زیارتگاه شیعیان است.
استاد دروس خارج حوزه علمیه خراسان اظهار داشت: سید رضی نه تنها دانشمند و ادیب برجسته بود، بلکه با مناصب اجتماعی و سیاسی خود، زمینه توسعه علوم اسلامی و ترویج تشیع را فراهم کرد.
وی خاطرنشان کرد:میراث علمی، فرهنگی و سیاسی او تا امروز مورد بهرهبرداری طلاب و محققان است و نقش وی در تاریخ اسلام برجسته و ماندگار است.
انتهای پیام/
نظر شما